Skip to main content

Petition to Amitesh Kumar

पुणे गणेशोत्सवात कायदा व न्यायालय आदेशाची अंमलबजावणी

9 signatures 41 to reach 50
प्रशांत म. signed 2 days ago
R
Rajesh L. signed 3 days ago
P
Pradip L. signed 3 days ago
G
Ganesh D. signed 3 days ago
D
Devendra B. signed 3 days ago
DB
Started by Devendra Bangale 3 days, 20 hours ago
Decision Makers: Amitesh Kumar
पुणे गणेशोत्सव २०२६ : कायद्याची आणि न्यायालयीन आदेशा पुणेची कठोर अंमलबजावणी करण्याबाबत पुणेकरांची मागणी

मा. पोलीस आयुक्त, पुणे शहर यांच्याकडे नागरिकांचे विनम्र पण ठाम निवेदन

पुणे ही गणेशोत्सवाच्या गौरवशाली परंपरेसाठी ओळखली जाणारी नगरी आहे. आम्हाला गणेशोत्सवाच्या उत्साहाला कोणताही विरोध नाही. मात्र, उत्सव साजरा करण्याचा अधिकार इतर नागरिकांच्या शांतता, आरोग्य आणि सुरक्षिततेवर अतिक्रमण करण्याचा अधिकार देत नाही.

गणेशोत्सवाच्या काळात मोठ्या आवाजातील DJ, अत्याधिक क्षमतेच्या sound systems, plasma/pressure-mid systems तसेच तीव्र laser lights यामुळे पुणेकरांना दरवर्षी मोठ्या प्रमाणावर त्रास सहन करावा लागतो. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक, लहान मुले, विद्यार्थी, रुग्ण आणि कामगार यांना याचा गंभीर त्रास होतो.

या संदर्भात कायदे आणि न्यायालयीन आदेश स्पष्ट आहेत.

कायदेशीर व न्यायालयीन आधार

Noise Pollution (Regulation and Control) Rules, 2000, हे Environment (Protection) Act, 1986 अंतर्गत लागू आहेत. त्यानुसार विविध क्षेत्रांसाठी ध्वनीमर्यादा निश्चित आहेत; निवासी क्षेत्रात ती दिवसा 55 dB(A) आणि रात्री 45 dB(A) आहे. सार्वजनिक ठिकाणी loudspeaker/public address system वापरण्यासाठी लेखी परवानगी आवश्यक असून निर्धारित मर्यादेपेक्षा जास्त ध्वनी निर्माण करता येत नाही. रात्री 10 ते सकाळी 6 या काळात loudspeaker वापरावर निर्बंध आहेत. धार्मिक/सांस्कृतिक कार्यक्रमांसाठी राज्य सरकारला वर्षातील जास्तीत जास्त 15 दिवस रात्री 12 वाजेपर्यंत मर्यादित सवलत देण्याची तरतूद आहे; ही सवलत ध्वनीमर्यादा ओलांडण्याची परवानगी नाही.

मा. सर्वोच्च न्यायालयाने In Re: Noise Pollution प्रकरणात ध्वनिप्रदूषण नियंत्रणाबाबत स्पष्ट निर्देश दिले असून loudspeaker चा अनियंत्रित वापर हा नागरिकांचा मूलभूत अधिकार नसल्याचे अधोरेखित केले आहे.

मा. Bombay High Court ने Dr. Mahesh Vijay Bedekar v. State of Maharashtra, 2016 SCC OnLine Bom 8894 प्रकरणात Noise Pollution Rules ची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याचे निर्देश दिले आहेत. तसेच 20 ऑगस्ट 2024 रोजी PIL No. 191 of 2023 मध्ये या निर्देशांचे “letter and spirit” मध्ये पालन करणे आवश्यक असल्याचे न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे.

पुण्यातील गणेशोत्सवाच्या ध्वनिप्रदूषणाबाबत National Green Tribunal (Western Zone Bench, Pune) नेही गणेश मंडप व विसर्जन मिरवणुकांमध्ये real-time noise monitoring आणि ध्वनिप्रदूषणाच्या नियमांची कठोर अंमलबजावणी करण्याचे निर्देश दिले आहेत.

लेझरबाबत 20 ऑगस्ट 2024 च्या Bombay High Court आदेशात त्या वेळी स्वतंत्र विशिष्ट कायदा/नियम नसल्याचे नमूद करण्यात आले होते; मात्र अशा laser beams चे नियमन करण्यासाठी प्रशासनाकडे आवश्यक उपाययोजनांची मागणी करता येईल, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे. त्यानंतर पुणे पोलिसांनी गणेशोत्सवासाठी plasma/pressure-mid sound systems वर बंदी आणि laser systems बाबत कठोर निर्बंध जाहीर केले आहेत.

त्यामुळे आमच्या स्पष्ट मागण्या

आगामी गणेशोत्सव २०२६ मध्ये:

  1. Noise Pollution Rules, Environment (Protection) Act, मा. सर्वोच्च न्यायालय, Bombay High Court आणि NGT यांच्या सर्व निर्देशांची कोणताही अपवाद न करता कठोर अंमलबजावणी करावी.
  2. नियमबाह्य DJ, amplifiers, sound walls, subwoofers व इतर अत्याधिक ध्वनी निर्माण करणाऱ्या उपकरणांवर तात्काळ कारवाई करावी.
  3. Plasma आणि pressure-mid sound systems वरील पुणे पोलिसांची बंदी प्रत्यक्षात लागू करावी आणि उल्लंघन करणारी उपकरणे जप्त करावीत.
  4. अत्यंत तीव्र/धोकादायक laser lights वर प्रभावी नियंत्रण ठेवावे आणि नागरिक तसेच वाहनचालकांच्या सुरक्षिततेला धोका निर्माण करणाऱ्या laser systems वर तात्काळ कारवाई करावी.
  5. प्रमुख गणेश मंडप व विसर्जन मिरवणूक मार्गांवर real-time decibel monitoring करावे आणि शक्य असल्यास ध्वनीपातळी सार्वजनिकपणे प्रदर्शित करावी.
  6. रात्रीच्या निर्धारित वेळेचे नियम आणि परवानगीच्या अटींचे काटेकोर पालन करावे.
  7. रुग्णालये, शैक्षणिक संस्था, न्यायालये व इतर Silence Zones मध्ये विशेषतः कठोर अंमलबजावणी करावी.
  8. नागरिकांच्या तक्रारींवर केवळ समज देण्यापुरती कारवाई न करता प्रत्यक्ष decibel measurement, उल्लंघनाची नोंद, उपकरण बंद/जप्त करणे आणि कायद्यानुसार दंडात्मक कारवाई करावी.
  9. वारंवार नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या मंडळे/आयोजकांवर कठोर प्रतिबंधात्मक व कायदेशीर कारवाई करावी.
  10. ही अंमलबजावणी सर्व गणेश मंडळे, मिरवणुका, धार्मिक व सार्वजनिक कार्यक्रमांना समानपणे लागू करावी. कोणालाही उत्सवाच्या नावाखाली कायद्यापेक्षा अधिक अधिकार मिळू नयेत.

आमची भूमिका स्पष्ट आहे

ही पिटीशन गणेशोत्सवाच्या विरोधात नाही.

ढोल-ताशा, पारंपरिक वाद्ये, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि भक्तिभावाने उत्सव साजरा करण्यास आमचा पूर्ण पाठिंबा आहे.

आमचा विरोध आहे तो कायद्याच्या मर्यादा ओलांडणाऱ्या प्रचंड आवाजाला, नियमबाह्य DJ/sound systems ना आणि नागरिकांच्या सुरक्षिततेला धोका निर्माण करणाऱ्या प्रकाशयोजनांना.

कायदे आणि न्यायालयीन आदेश अस्तित्वात असताना त्यांची अंमलबजावणी करणे ही प्रशासनाची जबाबदारी आहे. त्यामुळे पुणेकरांना दरवर्षी “उत्सव आहे, सहन करा” असे सांगण्याऐवजी “उत्सव आहे, पण कायद्याच्या चौकटीत” हा संदेश प्रत्यक्ष अंमलबजावणीतून दिसला पाहिजे.

आमची ठाम मागणी

मा. पोलीस आयुक्त, पुणे शहर यांनी आगामी गणेशोत्सव २०२६ मध्ये ध्वनिप्रदूषण, नियमबाह्य DJ/sound systems, plasma/pressure-mid systems आणि धोकादायक laser lights यांच्यावर लागू कायदे, शासनाचे नियम, न्यायालयीन आदेश आणि प्रशासकीय निर्देशांची कठोर, निष्पक्ष आणि प्रभावी अंमलबजावणी करावी.

उत्सव सर्वांचा आहे — त्यामुळे कायदाही सर्वांसाठी समान असला पाहिजे.

या मागणीशी सहमत असलेले आम्ही पुणेकर या पिटीशनद्वारे आपली सामूहिक सहमती व समर्थन नोंदवत आहोत.

— जागरूक पुणेकर


1 Comment

प्रशांत मोदळे Verified
2 days ago

ध्वनिप्रदूषण रोखणे अत्यंत आवश्यक आणि समाजहितकारक आहे.

Help this petition grow

Share it with friends to help reach 50 signatures.

Your share link

Share directly