Toen men me in 1993 adviseerde mijn zelfstandige activiteiten onder te brengen in een eenmansvennootschap, bedroeg de liquidatiebonus bij vereffening nul procent. Toen was een vennootschap nog een ideaal vehikel om reserves op te bouwen. Het was het spreekwoordelijke appeltje voor de dorst, een aanvulling op het uiterst magere zelfstandigenpensioen.

Al in 2002 zag ik de bui hangen toen de regering een liquidatiebonus van 10% invoerde. En vandaag is het hek helemaal van de dam. Vanaf oktober 2014 wordt de 10% van weleer 25%. Dat is zegge en schrijve, een verhoging met 150%! Zou om het even welke belasting voor werknemers zo brutaal worden verhoogd, dan zouden krantencommentatoren woorden tekort komen om uiting te geven aan hun verontwaardiging. Arbeiderssyndicaten zouden het land in vuur en vlam zetten.

Terecht, overigens. Maar nu het over kmo’s, microvennootschappen en vrije beroepsbeoefenaars gaat, zijn de reacties lauw tot onbestaande. Zelfs organisaties die de belangen van deze kleine ondernemingen zouden moeten verdedigen, blijven opvallend zwijgzaam. En dus passeert de maatregel. Al beseffen blijkbaar maar weinigen - en deze regering al helemaal niet - dat hiermee mijn pensioen en dat van vele andere ondernemers met een eenmansvennootschap of een kmo ernstig wordt aangetast. Zelf loop ik vele tienduizenden euro’s mis waar ik op mijn 65ste hard op rekende. Want ook al werd het zelfstandigenpensioen recent opgetrokken, ermee rond komen doe je daar niet mee.

Intussen laten multinationals en grote bedrijven zich omringen door fiscale spitstechnologen. Ze ontwijken zoveel als mogelijk belastingen, misbruiken gunstmaatregelen waarvan het bestaan amper bekend is. Alleen al dreigen met naar het buitenland te trekken, doet politici in hun schulp kruipen. Dat bleek ook op de jongste begrotingscontrole. Een minimumbelasting voor alle vennootschappen? Geen denken aan. Er zou wel eens een multinational boos kunnen worden. Eigen kleine ondernemers belasten, dat kan natuurlijk wel. Die protesteren toch niet.

Volgens statistieken van denktank VKW Metena hoesten 161.000 microbedrijven – met een omzet van minder dan twee miljoen - jaarlijks 8,2 miljard euro belastingen op. De vennootschapsbelasting bedraagt 34%. Als zelfstandig zaakvoerder van zo’n vennootschap betaal je ook nog sociale bijdragen, naast 101 andere heffingen en taksen. Investeer je als goede huisvader-zaakvoerder in onroerend goed en verkoop je dat vastgoed bij vereffening, dan geldt een meerwaardebelasting. Met een liquidatiebonus van 25% - eigenlijk niets anders dan een regelrechte vermogensbelasting - bedraagt de belastingdruk algauw 55 tot 60%. Wie wil onder deze omstandigheden nog initiatieven én risico’s nemen?

De liquidatiebonus vanaf 1 oktober 2014 naar 25% optrekken is pervers. Vele, wat oudere ondernemers zullen eieren voor hun geld kiezen en hun zaak vereffenen. Dat levert de overheid onmiddellijk 80 miljoen op. En aangezien pensioen er, dankzij de liquidatiebonus, bij gebrek aan voldoende reserves niet in zit, zullen velen verder baggeren als zelfstandige. Alweer kassa, kassa voor de overheid, die de kei vrolijk verder het vel afstroopt via sociale bijdragen, minder aftrekposten, belastingen….

Bijna vergeten. In haar grote goedheid creëerde deze regering een zogezegde uitweg. Het wordt namelijk mogelijk de reserves aan het maatschappelijk kapitaal van de vennootschap toe te voegen. Wie vijf jaar wacht, zal dan bij vereffening of uitkering van die reserves zoals voorheen ‘slechts’ 10% belasting moeten betalen. Wie denkt dat we, na alle fiscale fratsen van de voorbije jaren, nog geloven dat dit gunstregime ook binnen vijf jaar nog stand houdt, is meer dan naïef.

Kortom, het is het aloude verhaal. De grote vissen glippen moeiteloos doorheen de mazen van het net, de kleintjes betalen het gelag. Dank u, regering. We zullen u gedenken in het stemhokje.

Geert Verrijken, Punt andere Lijn bvba

Mede ondertekend door…