આ કોઈ વ્યક્તિગત વિરોધ, કોઈ ખાનગી કંપની વિરુદ્ધ અભિયાન કે કોઈ અધિકારીને નિશાન બનાવવાના હેતુથી લખવામાં આવ્યો નથી. આ રજૂઆત ગુજરાતની કુદરતી ધરોહર અને ગુજરાતના વન વિભાગે દાયકાઓથી ઉભું કરેલા ગૌરવપૂર્ણ સંરક્ષણ વારસાને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી રહી છે.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી વિવિધ માધ્યમોમાં રાજુલા–જાફરાબાદ વિસ્તારના Reserved Forest અંગે ગંભીર ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. આ ચર્ચાઓમાં એવો આક્ષેપ કરવામાં આવી રહ્યો છે કે સિંહોના અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિવાસસ્થાન તરીકે ઓળખાતા Reserved Forestના ભાગને ખાનગી કંપનીને માઇનિંગ માટે ફાળવવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.

આ પ્રશ્ન ગીરના ભવિષ્ય અને ગુજરાતના વન વિભાગની સંસ્થાગત વિશ્વસનીયતાનો છે.

અને સૌથી અગત્યનું—

આ પ્રશ્ન એ છે કે શું દાયકાઓથી જંગલોનું રક્ષણ કરતો વન વિભાગ પોતાના જ હાથોથી પોતાના વારસાને નબળો પાડે તેવી પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ રહી છે?

----

વન વિભાગની સૌથી મોટી જવાબદારી

વન વિભાગની સ્થાપના વિકાસ માટે જમીન ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે નહીં, પરંતુ જંગલો, વન્યજીવોના નિવાસસ્થાનો અને ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે કુદરતી સંપત્તિનું સંરક્ષણ કરવા માટે કરવામાં આવી છે.

Reserved Forest જાહેર કરવું માત્ર કાયદાકીય વર્ગીકરણ નથી; તે રાજ્યનું સમાજને આપેલું વચન છે કે આ વિસ્તારને સામાન્ય સંજોગોમાં અન્ય ઉપયોગ માટે ખુલ્લો મૂકવામાં નહીં આવે અને તેનું સંરક્ષણ સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા રહેશે.

આથી Reserved Forest અંગે જ ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થાય, તો લોકોનો પ્રથમ પ્રશ્ન સ્વાભાવિક રીતે વન વિભાગ તરફ જ જશે.

કારણ કે—

આજે પણ જો કોઈ સામાન્ય નાગરિકને, ભલે તે અભણ હોય, પૂછવામાં આવે કે "વન વિભાગ શું કામ કરે છે?", તો તેનો સહજ અને નિઃસંકોચ જવાબ હશે – "વન અને વન્યજીવોનું રક્ષણ કરે છે." આ જવાબ માત્ર લોકમાન્યતા નથી, પરંતુ વન વિભાગના અસ્તિત્વનો મૂળભૂત હેતુ અને તેની કાનૂની તથા નૈતિક જવાબદારી પણ દર્શાવે છે.

----

ગીર આજે જ્યાં છે ત્યાં કેવી રીતે પહોંચ્યું?

આજે સમગ્ર વિશ્વ ગુજરાતને એશિયાટિક સિંહોના સફળ સંરક્ષણ માટે ઓળખે છે.

આ સફળતા કોઈ એક સરકાર, અધિકારી કે કાર્યકાળની નથી, પરંતુ અનેક પેઢીઓના વન અધિકારીઓ, બીટ ગાર્ડ, રેન્જ ફોરેસ્ટ ઓફિસરો, DCF, CCF, PCCF, મુખ્ય વન્યજીવ સંરક્ષકો, વૈજ્ઞાનિકો અને સ્થાનિક લોકોના દાયકાઓ લાંબા સમર્પણનું પરિણામ છે.

ઘણા અધિકારીઓએ પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન દબાણો અને આવા નિર્ણયોનો સામનો કર્યો હશે, છતાં તેમણે હંમેશા ગીરના હિતને પ્રથમ સ્થાન આપ્યું.

આજે આપણે જે ગીર જોઈએ છીએ, તે તેમની દુરદર્શિતા, નિષ્ઠા અને સંરક્ષણ પ્રત્યેની અડગ પ્રતિબદ્ધતાનું જીવંત સ્મારક છે.

----

એક નિર્ણય ક્યારેક દાયકાઓની મહેનતને જોખમમાં મૂકી શકે છે

કોઈપણ અધિકારીનો કાર્યકાળ થોડા વર્ષોનો હોય છે, જ્યારે કુદરતી વારસાનું સંરક્ષણ સદીઓ સુધી ચાલતી જવાબદારી છે.

આજે લેવાયેલો એક નિર્ણય ગીરના ઇતિહાસમાં વળાંક બની શકે છે અને એક ખોટો નિર્ણય વર્ષોના સંરક્ષણ પ્રયત્નો પર પ્રશ્નચિહ્ન ઊભું કરી શકે છે.

તેથી જ વન વિભાગના દરેક નિર્ણય માટે અત્યંત ઊંચા ધોરણોની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે.

----

વન વિભાગ સામે ઇતિહાસનો સૌથી મોટો પ્રશ્ન

છેલ્લા અનેક દાયકાઓમાં ગુજરાતના વન વિભાગે ગીરના સિંહ સંરક્ષણનું વિશ્વમાં ગૌરવપૂર્ણ મોડેલ ઊભું કર્યું છે, જ્યાંથી આજે દેશ-વિદેશના સંશોધકો શીખવા આવે છે.

પરંતુ જો આવતીકાલે એવું કહેવાય કે ગીરના Reserved Forestને સૌથી મોટું જોખમ બહારથી નહીં, પરંતુ વહીવટી નિર્ણયોથી ઊભું થયું, તો તે સમગ્ર વન વિભાગના વારસા માટે અત્યંત દુઃખદ બાબત ગણાશે.

આ પ્રશ્ન કોઈ એક અધિકારીનો નથી, પરંતુ સમગ્ર સંસ્થાના વારસાનો છે. આપ આજે માત્ર એક ફાઇલ પર નહીં, પરંતુ ભવિષ્યની પેઢીઓ ગુજરાતના આજના વન વિભાગને કેવી રીતે યાદ રાખશે તેના પર નિર્ણય લઈ રહ્યા છો.

----

સમગ્ર ઘટનાક્રમ, રાજુલા–જાફરાબાદ Reserved Forestનું મહત્વ અને રજૂ થયેલા તથ્યો

અમને પ્રાપ્ત થયેલી રજૂઆત અને વિવિધ જાહેર માધ્યમોમાં ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ અનુસાર રાજુલા–જાફરાબાદ વિસ્તારનો Reserved Forest ગીરના એશિયાટિક સિંહો માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ વિસ્તાર તરીકે ઓળખાય છે.

સ્થાનિક સ્તરે વર્ષોથી ગીર સાથે સંકળાયેલા લોકો, વન વિભાગના મેદાની કર્મચારીઓ તથા અનેક અધિકારીઓ આ વિસ્તારને સિંહોના નિયમિત નિવાસસ્થાન તરીકે ઓળખે છે.

માત્ર એટલું જ નહીં, પરંતુ એવી પણ રજૂઆત કરવામાં આવી છે કે આ વિસ્તાર વર્ષોથી સિંહણો પોતાના બચ્ચાંને જન્મ આપવા માટે ઉપયોગ કરતી આવી છે. તેથી આ વિસ્તાર ગીરના કુદરતી પ્રજનન ચક્ર (Breeding Habitat) માટે પણ અત્યંત મહત્વ ધરાવે છે.

કદાચ આ જ કારણસર ભૂતકાળમાં આ વિસ્તારને Reserved Forest જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો, જેથી લાંબા ગાળે આ વસવાટ વિસ્તાર અને તેમાં રહેલી જીવસૃષ્ટિનું સંરક્ષણ થઈ શકે.

----

તાજેતરમાં ઊભી થયેલી ચિંતા

તાજેતરમાં એવી ચર્ચાઓ અને રજૂઆતો સામે આવી રહી છે કે Reserved Forestના કેટલાક ભાગને ખાનગી કંપનીને માઇનિંગ માટે ફાળવવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.

જો આ માહિતી સાચી હોય, તો તે માત્ર જમીન ફાળવણીનો નહીં, પરંતુ ગીરના સૌથી સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાંથી એકના ભવિષ્યનો પ્રશ્ન છે.

એવો પણ આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે માઇનિંગ માટે અન્ય યોગ્ય જમીન ઉપલબ્ધ ન હોવાથી Reserved Forestને વિકલ્પ તરીકે વિચારવામાં આવી રહ્યો છે.

----

સ્થાનિક સ્તરે રજૂ થતી માહિતી

સ્થાનિક સ્તરે એવી ચર્ચાઓ પણ ચાલી રહી છે કે માઇનિંગ માટે અન્ય જમીન ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ તે ખાનગી માલિકીની હોવાથી તેનો ખર્ચ વધારે થાય છે.

જો ખરેખર એવા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોય, તો પછી Reserved Forestને જ વિકલ્પ તરીકે પસંદ કરવાનો આધાર શું છે?

શું તમામ વૈકલ્પિક વિકલ્પોનું નિષ્પક્ષ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું છે?

શું તેના દસ્તાવેજો જાહેર ઉપલબ્ધ છે?

આવા પ્રશ્નોના જવાબ પારદર્શિતા માટે અત્યંત જરૂરી છે.

----
 
આ વિસ્તારનું સંરક્ષણ અત્યાર સુધી કેવી રીતે થયું?

રજૂઆતમાં એવો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી અનેક વન અધિકારીઓએ આ વિસ્તારને ગીરના મહત્વપૂર્ણ નિવાસસ્થાન તરીકે જાળવવાનો અભિગમ અપનાવ્યો હતો.

વિવિધ સમયગાળામાં મેદાની અધિકારીઓથી લઈને ઉચ્ચ અધિકારીઓ સુધી અનેક સ્તરે આ વિસ્તારનું મહત્વ સ્વીકારવામાં આવ્યું હતું.

જો આ બાબત સાચી હોય, તો આજે એ જ વિસ્તાર અંગે વિપરીત વિચારણા શા માટે થઈ રહી છે?

શું આ વિસ્તારની પરિસ્થિતિમાં કોઈ વૈજ્ઞાનિક ફેરફાર આવ્યો છે?

શું સિંહોએ આ વિસ્તારનો ઉપયોગ બંધ કરી દીધો છે?

શું કોઈ નવી પર્યાવરણીય સમીક્ષાએ આ વિસ્તારનું મહત્વ ઘટ્યું હોવાનું દર્શાવ્યું છે?

જો આવા કોઈ અભ્યાસો ઉપલબ્ધ ન હોય, તો દાયકાઓથી ચાલતી સંરક્ષણ દૃષ્ટિમાં પરિવર્તનનું કારણ જાહેર થવું જોઈએ.

----

Reserved Forestનું મૂળ તત્ત્વ

Reserved Forestનો હેતુ માત્ર વૃક્ષોનું સંરક્ષણ કરવાનો નથી. તે સમગ્ર પરિસ્થિતિતંત્રનું રક્ષણ કરવાનો છે.

તેમાં રહેલા વન્યજીવો, તેમનાં પ્રજનન ક્ષેત્રો, કુદરતી માર્ગો (Wildlife Corridors), જળસ્રોતો અને સમગ્ર જૈવવિવિધતાનું સંરક્ષણ સમાયેલું છે.

આથી આવા વિસ્તાર અંગે લેવાતા દરેક નિર્ણય માટે અત્યંત સાવધાની અને વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન જરૂરી બને છે.

----

જાહેર હિતમાં જરૂરી સ્પષ્ટતા

આ સમગ્ર મામલે કેટલીક બાબતો જાહેર હિતમાં સ્પષ્ટ થવી જરૂરી છે:

શું આ વિસ્તાર અંગે સંપૂર્ણ Wildlife Impact Assessment કરવામાં આવ્યું છે?
શું Lion Habitat Assessment ઉપલબ્ધ છે?
શું Breeding Habitat અંગે કોઈ સ્વતંત્ર અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો છે?
શું સ્થાનિક વન અધિકારીઓના લેખિત અભિપ્રાયો લેવામાં આવ્યા છે?
જો લેવામાં આવ્યા હોય, તો તેમની ભલામણો શું હતી?
શું વૈકલ્પિક જમીનોનું તુલનાત્મક મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું છે?
જો કરવામાં આવ્યું હોય, તો Reserved Forestને જ યોગ્ય કેમ માનવામાં આવ્યો?
જાહેર વિશ્વાસ જાળવવા માટે આ પ્રશ્નોના જવાબો પારદર્શક રીતે ઉપલબ્ધ થવા જરૂરી છે.

----

પૂર્વ સાવચેતીનો સિદ્ધાંત (Precautionary Principle)

વન્યજીવ સંરક્ષણમાં વિશ્વભરમાં સ્વીકારાયેલો એક મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે કે જ્યાં ગંભીર અથવા અપરિવર્તનીય પર્યાવરણીય નુકસાન થવાની શક્યતા હોય, ત્યાં સંપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક નિશ્ચિતતા ન હોવા છતાં પૂર્વ સાવચેતી રાખવી જોઈએ.

આથી જો આ વિસ્તારના મહત્વ અંગે કોઈપણ પ્રકારની વાજબી શંકા હોય, તો અંતિમ નિર્ણય લેતા પહેલાં સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ તપાસ તથા વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન કરવું જ યોગ્ય રહેશે.

----

વન વિભાગ સમક્ષ ઊભા થતા મૂળભૂત પ્રશ્નો અને જાહેર હિતમાં માંગવામાં આવતા સ્પષ્ટીકરણો

જો ઉપરોક્ત રજૂઆતો અને ચર્ચાઓમાં તથ્ય હોય, તો નીચેના પ્રશ્નોના સ્પષ્ટ, દસ્તાવેજી અને જાહેર હિતમાં જવાબ મળવા અત્યંત જરૂરી બને છે.

આ પ્રશ્નો કોઈ વ્યક્તિગત ટીકા માટે નથી, પરંતુ ગીરના સંરક્ષણ અને વન વિભાગની વિશ્વસનીયતા જળવાઈ રહે તે હેતુથી પૂછવામાં આવે છે.

 
૧. સ્થાનિક વન અધિકારીઓના અભિપ્રાયને કેટલું મહત્વ આપવામાં આવ્યું?
જો ગીરમાં વર્ષો સુધી કાર્ય કરનાર સ્થાનિક IFS અધિકારીઓ, DCF, CCF અથવા અન્ય મેદાની અધિકારીઓએ લેખિતમાં આ વિસ્તારને સિંહો માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિવાસસ્થાન ગણાવ્યો હોય, તો—

શું તેમના અભિપ્રાયોને નિર્ણય પ્રક્રિયામાં પૂરતું મહત્વ આપવામાં આવ્યું?
જો તેમના અભિપ્રાયથી વિપરીત નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હોય, તો તેનો વૈજ્ઞાનિક અને કાનૂની આધાર શું છે?
શું આ બાબતે કોઈ સ્વતંત્ર નિષ્ણાત સમિતિની સલાહ લેવામાં આવી?
 
૨. દાયકાઓથી ચાલતી સંરક્ષણ દૃષ્ટિમાં પરિવર્તનનું કારણ શું છે?
જો વર્ષો સુધી આ વિસ્તારને Reserved Forest તરીકે જાળવવામાં આવ્યો હોય અને અનેક અધિકારીઓએ તેનું રક્ષણ કર્યું હોય, તો આજે શું એવું મૂળભૂત બદલાયું છે કે જેના કારણે આ વિસ્તારને અન્ય ઉપયોગ માટે યોગ્ય માનવામાં આવી રહ્યો છે?

શું—

સિંહોની હાજરી ઘટી ગઈ છે?
પ્રજનન વિસ્તારનું મહત્વ સમાપ્ત થઈ ગયું છે?
કોઈ નવી વૈજ્ઞાનિક સમીક્ષા આવી છે?
જો નહીં, તો અગાઉના તમામ સંરક્ષણ અભિગમથી અલગ નિર્ણય લેવાનો આધાર જાહેર થવો જોઈએ.

 
૩. સિંહોની સંખ્યા વધે છે, તો તેમના સુરક્ષિત નિવાસસ્થાનમાં પણ વધારો થયો છે?
ગુજરાત ગૌરવપૂર્વક સિંહોની વધતી સંખ્યાની જાહેરાત કરે છે.

પરંતુ સાથે સાથે નીચેનો પ્રશ્ન પણ એટલો જ મહત્વનો છે—

છેલ્લા કેટલાંક દાયકાઓમાં કેટલા નવા Reserved Forest જાહેર કરવામાં આવ્યા?
સિંહોના વિસ્તરતા વિસ્તારને અનુરૂપ નવા સંરક્ષણ ક્ષેત્રો ઉમેરાયા?
જો નવા સુરક્ષિત વિસ્તારો ઉમેરાયા નથી, તો હાલના મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારોનું સંરક્ષણ વધુ મજબૂત બનવું જોઈએ કે નબળું?
 
૪. શું વિકાસ અને સંરક્ષણ વચ્ચેનું સંતુલન જળવાયું છે?
અમે વિકાસના વિરોધી નથી.

પરંતુ વિકાસ માટે પસંદ કરવામાં આવતો વિકલ્પ એવો હોવો જોઈએ કે જેનાથી સૌથી ઓછું પર્યાવરણીય નુકસાન થાય.

જો ખાનગી જમીન સહિતના અન્ય વ્યવહારુ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોય, તો Reserved Forestને જ પ્રથમ વિકલ્પ કેમ માનવામાં આવે છે?

શું તમામ વિકલ્પોની તુલનાત્મક સમીક્ષા જાહેર કરી શકાય?

 
૫. ઇકો-સેન્સિટિવ ઝોન અને Reserved Forest અંગે અલગ અભિગમ કેમ?
એક તરફ ઇકો-સેન્સિટિવ ઝોનમાં ખેડૂતો, સ્થાનિક નાગરિકો અને અન્ય હિતધારકો ઉપર કડક નિયંત્રણો લાદવામાં આવે છે જેથી પર્યાવરણ સુરક્ષિત રહે.

બીજી તરફ જો Reserved Forest અંગે જ અલગ માપદંડ અપનાવવામાં આવે, તો સામાન્ય નાગરિકના મનમાં પ્રશ્ન ઊભો થાય છે—

શું પર્યાવરણ સંરક્ષણના ધોરણો દરેક માટે સમાન છે?

આ પ્રશ્નનો સ્પષ્ટ અને પારદર્શક જવાબ આપવો જરૂરી છે.

 
૬. ભૂતકાળના અનુભવમાંથી આપણે શું શીખ્યા છીએ?
ગીરના ઇતિહાસમાં એવા પ્રસંગો નોંધાયા છે જ્યાં નિવાસસ્થાનમાં ફેરફાર અથવા દબાણના કારણે સિંહોના વર્તનમાં પરિવર્તન જોવા મળ્યું અને માનવ–સિંહ સંઘર્ષ વધ્યો.

અમે કોઈ ચોક્કસ કારણ-પરિણામનો દાવો કરતા નથી.

પરંતુ જ્યારે ભૂતકાળમાંથી આવા અનુભવ ઉપલબ્ધ હોય, ત્યારે શું નિર્ણય પ્રક્રિયામાં તેનો પૂરતો વિચાર કરવામાં આવ્યો છે?

શું સંભવિત જોખમોનું સ્વતંત્ર મૂલ્યાંકન થયું છે?

 
૭. સૌથી મોટો પ્રશ્ન — વન વિભાગ પોતાની જ સંરક્ષણ પરંપરાને કેવી રીતે જાળવશે?
ગુજરાતના વન વિભાગે વર્ષો સુધી જે સંરક્ષણ મોડેલ ઊભું કર્યું છે, તે દેશ માટે ગૌરવની બાબત છે.

આથી સૌથી મહત્વનો પ્રશ્ન કોઈ એક પ્રોજેક્ટ વિશે નથી.

સૌથી મહત્વનો પ્રશ્ન એ છે કે—

શું આજનો નિર્ણય વન વિભાગની દાયકાઓથી ઉભી થયેલી વિશ્વસનીયતાને વધુ મજબૂત બનાવશે કે તેના વિષે નવા પ્રશ્નો ઊભા કરશે?

જનતા હંમેશા અપેક્ષા રાખે છે કે જ્યારે ગીરના હિત અને અન્ય હિતો વચ્ચે પસંદગી કરવાની ઘડી આવશે, ત્યારે વન વિભાગ ગીરના હિતને સર્વોચ્ચ સ્થાન આપશે.

એ જ વિશ્વાસ આ સંસ્થાની સૌથી મોટી મૂડી છે.

 
૮. જાહેર હિતમાં જરૂરી પગલાં
ઉપરોક્ત તમામ પ્રશ્નોના સંતોષકારક જવાબો જાહેર થાય ત્યાં સુધી આ સમગ્ર મામલે સ્વતંત્ર તપાસ અને પારદર્શક પ્રક્રિયા અપનાવવી જ ગીર, વન વિભાગ અને જનવિશ્વાસ—ત્રણેના હિતમાં છે.

કારણ કે એકવાર કુદરતી નિવાસસ્થાનને અપરિવર્તનીય નુકસાન થાય, ત્યારબાદ તેને પુનઃસ્થાપિત કરવું અત્યંત મુશ્કેલ બની શકે છે.

----

અમારી માંગણીઓ, સંસ્થાગત જવાબદારી અને ગીરના ભવિષ્ય માટેની અંતિમ અપીલ
 

ઉપરોક્ત રજૂઆતના અનુસંધાને અમારી નમ્ર પરંતુ દૃઢ માંગણીઓ નીચે મુજબ છે.

૧. સ્વતંત્ર ઉચ્ચસ્તરીય તપાસ સમિતિની રચના
આ સમગ્ર મામલાની તપાસ માટે વન્યજીવ નિષ્ણાતો, પર્યાવરણવિદો, કાનૂની નિષ્ણાતો તથા વરિષ્ઠ વહીવટી અધિકારીઓની સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ સમિતિની રચના કરવામાં આવે.

 
૨. તપાસ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય ન લેવાય
તપાસ પૂર્ણ થાય અને તેના તારણો જાહેર ન થાય ત્યાં સુધી સંબંધિત Reserved Forest અંગે કોઈપણ પ્રકારની અંતિમ મંજૂરી, હસ્તાંતરણ અથવા અપરિવર્તનીય કાર્યવાહી સ્થગિત રાખવામાં આવે.

 
૩. તમામ વૈજ્ઞાનિક અને વહીવટી દસ્તાવેજોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે
તપાસ દરમિયાન નીચેના મુદ્દાઓનું સ્વતંત્ર મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે—

Lion Habitat Assessment
Wildlife Impact Assessment
સ્થાનિક વન અધિકારીઓના અભિપ્રાયો
વૈકલ્પિક જમીનોની ઉપલબ્ધતા
કાયદાકીય અને પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ
પ્રજનન વિસ્તાર ઉપર પડનારી સંભવિત અસર
 
૪. જવાબદારી નિર્ધારિત કરવામાં આવે
જો તપાસ દરમિયાન કોઈ પ્રક્રિયાકીય ખામી, નિયમોની અવગણના અથવા તથ્યોના અધૂરા મૂલ્યાંકનની બાબત સામે આવે, તો તેની જવાબદારી યોગ્ય રીતે નક્કી કરીને કાયદા મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં આવે.

----

વન વિભાગનું સૌથી મોટું ગૌરવ

વન વિભાગની સૌથી મોટી સિદ્ધિ માત્ર વધતી સિંહ સંખ્યા નથી, પરંતુ એ જનવિશ્વાસ છે કે ગીરના હિતનો પ્રશ્ન આવે ત્યારે વન વિભાગ હંમેશા સંરક્ષણના પક્ષમાં ઊભો રહેશે. વર્ષોની નિષ્ઠા, પારદર્શિતા અને પ્રતિબદ્ધતાથી પ્રાપ્ત થયેલો આ વિશ્વાસ જ તેની સૌથી મોટી સંસ્થાગત સંપત્તિ છે અને દરેક નિર્ણયની કસોટી પણ.

પૂર્વ અધિકારીઓના વારસાને આગળ વધારવાની જવાબદારી

આજે ગીર જે સ્થિતિમાં છે તે અસંખ્ય વન અધિકારીઓ, વનકર્મીઓ, વૈજ્ઞાનિકો અને સ્થાનિક સમાજના દાયકાઓના પરિશ્રમનું પરિણામ છે. દરેક પેઢીના અધિકારીઓની જવાબદારી આ વારસાને સુરક્ષિત રીતે આગળની પેઢીને સોંપવાની છે.

ગીર માત્ર ગુજરાતની નહીં, સમગ્ર દેશની ધરોહર છે

એશિયાટિક સિંહો વિશ્વમાં કુદરતી રીતે માત્ર ગુજરાતમાં વસે છે. તેથી ગીર સંબંધિત નિર્ણયો માત્ર સ્થાનિક વહીવટનો વિષય નથી; તે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્વ ધરાવે છે. આથી દરેક નિર્ણયમાં પારદર્શિતા, વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અને જાહેર વિશ્વાસ અનિવાર્ય છે.

----

અમારી અંતિમ અપીલ

આજે લેવાતા નિર્ણયો આવતીકાલના ઇતિહાસનો ભાગ બનશે.

અમે આપશ્રીને માત્ર એટલી જ નમ્ર વિનંતી કરીએ છીએ કે આ સમગ્ર મામલે એવો નિર્ણય લેવાય—

જે ગીરના સિંહોના દીર્ઘકાલીન હિતમાં હોય,
જે ગુજરાતના વન વિભાગના ગૌરવપૂર્ણ ઇતિહાસને વધુ મજબૂત બનાવે,
જે ભવિષ્યની પેઢીઓને ગર્વથી કહી શકાય એવો હોય,
અને જેનાથી જનતાનો વિશ્વાસ વધુ દૃઢ બને.
જો આ સમગ્ર મામલે પૂરતી પારદર્શિતા નહીં રાખવામાં આવે અથવા ઉઠાવવામાં આવેલા ગંભીર પ્રશ્નોના સંતોષકારક જવાબો નહીં આપવામાં આવે, તો સ્વાભાવિક રીતે વધુ નાગરિકો, વન્યજીવપ્રેમીઓ, સંશોધકો, પર્યાવરણવિદો અને સામાજિક સંસ્થાઓ આ મુદ્દે અવાજ ઉઠાવશે.

આ વિષય જાહેર ચર્ચાનો અને રાષ્ટ્રીય મહત્વનો બની શકે છે, કારણ કે ગીર અને એશિયાટિક સિંહો સમગ્ર દેશની કુદરતી ધરોહર છે.

અમારો હેતુ વિવાદ ઊભો કરવાનો નથી.

અમારો હેતુ ગીરને બચાવવાનો છે.

અમારો હેતુ વન વિભાગની દાયકાઓથી ઊભી થયેલી વિશ્વસનીયતા અને સંરક્ષણ પરંપરાને અખંડિત રાખવાનો છે.

આશા છે કે આપશ્રી સમગ્ર મામલે નિષ્પક્ષ, પારદર્શક અને ગીરના દીર્ઘકાલીન હિતને સર્વોચ્ચ સ્થાન આપતો નિર્ણય લેશો.